حدیث (1) امام صادق علیه السلام :
إِنَّ اللّه عَزَّوَجَلَّ لَم یَبعَث نَبیّا إِلاّ بِصِدقِ الحَدیثِ وَأَداءِ المانَةِ إِلَی البَرِّ وَالفاجِرِ؛
خدای عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر با راستگویی، و برگرداندن امانت به نیکوکار و یا بدکار.
کافی، ج2، ص104، ح1
حدیث (2) امام صادق علیه السلام :
إِنَّ الصّادِقَ أَوَّلُ مَن یُصَدِّقُهُ اللّه عَزَّوَجَلَّ یَعلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ وَتُصَدِّقُهُ نَفسُهُ تَعلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ؛
راستگو را نخستین کسی که تصدیق می کند، خدای عزوجل است که می داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش می کند که می داند راستگوست.
کافی، ج2، ص104، ح6
حدیث (3) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
یا عَلیُّ اصدِق وَإِن ضَرَّکَ فِی العاجِلِ فَإِنَّهُ یَنفَعُکَ فِی الآجِلِ وَلاتَکذِب وَإِن یَنفَعکَ فِی العاجِلِ فَإِنَّهُ یَضُرُّکَ فِی الآجِلِ؛
ای علی راست بگو اگر چه در حال حاضر به ضرر تو باشد ولی در آینده به نفع توست و دروغ نگو اگر چه در حال حاضر به نفع تو باشد ولی در آینده به ضرر توست.
میراث حدیث شیعه، ج2، ص17، ح65
حدیث (4) امام علی علیه السلام :
أَربَعٌ مَن أُعطیَهُنَّ فَقَد أُعطیَ خَیرَ الدُّنیا وَالخِرَةِ صِدقُ حَدیثٍ وَأَداءُ أَمانَةٍ وَعِفَّةُ بَطنٍ وَحُسنُ خُلقٍ؛
چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: راستگویی، اداء امانت، حلال خوری و خوش اخلاقی.
غررالحکم، ج2، ص151، ح2142
حدیث (5) امام علی علیه السلام :
اَلصّادِقُ عَلی شَفا مَنجاةٍ وَکَرامَةٍ وَالکاذِبُ عَلی شُرُفِ مَهواةٍ وَمَهانَةٍ؛
راستگو در آستانه نجات و بزرگواری است و دروغگو در لبه پرتگاه و خواری.
نهج البلاغه، خطبه 86
حدیث (6) امام صادق علیه السلام :
لا تَغتَرّوا بِصَلاتِهِم وَلا بِصیامِهِم، فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَما لَهِجَ بِالصَّلاةِ وَالصَّومِ حَتّی لَو تَرَکَهُ استَوحَشَ ، وَلکِنِ اختَبِروهُم عِندَ صِدقِ الحَدیثِ وأداءُ الأمانَةِ؛
فریب نماز و روزه مردم را نخورید، زیرا آدمی گاه چنان به نماز و روزه خو می کند که اگر آنها را ترک گوید، احساس ترس می کند، بلکه آنها را به راستگویی و امانتداری بیازمایید.
کافی، ج2، ص104، ح2
حدیث (7) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
إِذا رَأَیتَ مِن أَخیکَ ثَلاثَ خِصالٍ فَارجُهُ: اَلحَیاءُ وَالمانَةُ وَالصِّدقُ؛
هر گاه در برادر (دینی) خود سه صفت دیدی به او امیدوار باش: حیا، امانتداری و راستگویی.
نهج الفصاحه، ح205
حدیث (8) امام علی علیه السلام :
اَلمؤمِنُ صَدوقُ اللِّسانِ بَذولُ الحسانِ؛
مؤمن بسیار راستگو و بسیار نیکوکار است.
غررالحکم، ج2، ص9، ح1596
حدیث (9) امام صادق علیه السلام :
مَن صَدُقَ لِسانُهُ زَکی عَمَلُهُ؛
هر کس راستگو باشد عملش پاکیزه می شود و رشد می کند.
کافی، ج2، ص105، ح11
حدیث (10) امام علی علیه السلام :
یَبلُغُ الصّادِقَ بِصِدقِهِ ما یَبلُغُهُ الکاذِبَ بِاحتیالِهِ؛
راستگو، با راستگویی خود به همان می رسد که دروغگو با حیله گری خود.
غررالحکم، ج6، ص471، ح11006
حدیث (11) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَلصِّدقُ طُمَنینَةٌ وَ الکَذِبُ ریبَةٌ ؛
راستگویی [مایه] آرامش و دروغگویی {مایه} تشویش است.
نهج الفصاحه، ح 1864
حدیث (12) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اِعلَم اَنَّ الصِّدقَ مُبارَکٌ وَ الکِذبَ مَشؤومٌ؛
بدان که راستگویی، پر برکت است و دروغگویی، شوم.
تحف العقول، ص 14
حدیث (13) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
عَلَیکُم بِالصِّدقِ فَاِنَّهُ مَعَ البِرِّ وَ هُما فِی الجَنَّةِ وَ ایّاکُم وَ الکِذبِ فَاِنَّهُ مَعَ الفُجورِ وَ هُما فِیالنّارِ ؛
شما را سفارش می کنم به راستگویی، که راستگویی با نیکوکاری همراه است و هر دو در بهشت اند و از دروغگویی بپرهیزید که دروغگویی همراه با بدکاری است و هر دو در جهنم اند.
نهج الفصاحه، ح 1976
حدیث (14) امام علی علیه السلام :
خَیرُ اِخوانِکَ مَن دَعاکَ اِلی صِدقِ المَقالِ بِصِدقِ مَقالِهِ وَ نَدَبَکَ اِلی اَفضَلِ العمالِ بِحُسنِ اَعمالِهِ؛
بهترین برادرانت (دوستانت)، کسی است که با راستگویی اش تو را به راستگویی دعوت کند و با اعمال نیک خود، تو را به بهترین اعمال برانگیزد.
غررالحکم، ح 5022
حدیث (15) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
مَن اُلهِمَ الصِّدقَ فی کَلامِهِ وَ النصافَ مِن نَفسِهِ وَ بِرَّ والِدَیهِ وَ وَصلَ رَحِمِهِ، اُنسِی ءَ لَهُ فی اَجَلُهُ وَ وُسِّعَ عَلَیهِ فی رِزقِهِ وَ مُتِّعَ بِعَقلِهِ وَ لُـقِّنَ حُجَّتَهُ وَقتَ مُساءَلَتِهِ ؛
به هر کس، راستگویی در گفتار، انصاف در رفتار، نیکی به والدین و صله رحم الهام شود، اجلش به تأخیر می افتد، روزیش زیاد می گردد، از عقلش بهره مند می شود و هنگام سئوال [مأموران الهی] پاسخ لازم به او تلقین می گردد.
اعلام الدین، ص265
حدیث (16) امام صادق علیه السلام :
اُنظُر ما بَلَغَ بِهِ عَلیٌّ علیه السلام عِندَ رَسولِ اللّه صلی الله علیه و آله فَالزَمهُ فَإِنَّ عَلیّا علیه السلام إِنَّما بَلَغَ ما بَلَغَ بِهِ عِندَ رَسولِ اللّه صلی الله علیه و آله بِصِدقِ الحَدیثِ وَأَداءِ المانَةِ؛
بنگر علی علیه السلام با چه چیز آن مَقام را نزد پیامبر خدا صلی الله علیه و آله پیدا کرد همان را پیروی کن. همانا علی علیه السلام آن مقام را نزد پیامبر خدا صلی الله علیه و آله با راستگویی و امانتداری بدست آورد.
کافی، ج2، ص104، ح5
حدیث (17) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
لاتَنظُروا إِلی کَثرَةِ صَلاتِهِم وَصَومِهِم وَ کَثرَةِ الحَجِّ وَالمَعروفِ وَطَنطَنَتِهِم بِاللَّیلِ، وَلکِنِ انظُروا إِلی صِدقِ الحَدیثِ وَأَداءِ المانَةِ؛
به زیادی نماز و روزه و حج و احسان و مناجات شبانه مردم نگاه نکنید، بلکه به راستگویی و امانتداری آنها توجه کنید.
بحارالأنوار، ج75، ص 114، ح5
حدیث (18) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اِضمَنوالی سِتّا مِن اَنفُسِکُم اَضمَن لَکُمُ الجَنَّةَ اُصدُقُوا اِذا حَدَّثتُم وَأوفُوا اِذا وَعَدتُم وَاَدُّوا اِذا ئتُمِنتُم وَاحفَظوا فُروجَکُم وَغُضّوا اَبصارَکُم وَکُفّوا اَیدیَکُم؛
شش چیز را برای من ضمانت کنید تا من بهشت را برای شما ضمانت کنم، راستی در گفتار، وفای به عهد، بر گرداندن امانت، پاکدامنی، چشم بستن از گناه و نگه داشتن دست (از غیر حلال).
نهج الفصاحه، ح321
حدیث (19) امام صادق علیه السلام :
اَلحِلمُ سِراجُ اللّه ... وَالحِلمُ یَدورُ عَلی خَمسَةِ أَوجُهٍ: أَن یَکونَ عَزیزا فَیَذِلَّ أَو یَکونَ صادِقا فَیُتَّهَمَ أَو یَدعُوَ إِلَی الحَقِّ فَیُستَخَفَّ بِهِ أَو أَن یُؤذی بِلا جُرمٍ أَو أَن یُطالِبَ بِالحَقِّ وَیُخالِفوهُ فیهِ، فَإِن آتَیتَ کُلاًّ مِنها حَقَّهُ فَقَد آصَبتُ... ؛
بردباری چراغ خداست... پنج چیز است که بردباری می طلبد: شخص عزیز باشد و خوار شود، راستگو باشد و نسبت ناروا داده شود، به حق دعوت کند و سبکش بشمارند، بی گناه باشد و اذیت شود، حق طلبی کند و با او مخالفت کنند. اگر در هر پنج مورد، به حق رفتار کنی، بردبار هستی... .
بحارالأنوار، ج71، ص 422، ح61
حدیث (20) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
یا عَلیُّ وَلِلعالِمِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: صِدقُ الکَلِمِ وَاجتِنابُ الحَرامِ وَأَن یَتَواضَعَ لِلنّاسِ کُلِّهِم؛
یا علی دانشمند سه نشانه دارد: راستگویی، حرام گریزی و فروتنی در برابر همه مردم.
التوحید، ص127
حدیث (21) امام علی علیه السلام :
خَیرُ اِخوانِکَ مَن دَعاکَ اِلی صِدقِ المَقالِ بِصِدقِ مَقالِهِ وَ نَدَبَکَ اِلی اَفضَلِ العمالِ بِحُسنِ اَعمالِهِ؛
بهترین برادرانت (دوستانت)، کسی است که با راستگویی اش تو را به راستگویی دعوت کند و با اعمال نیک خود، تو را به بهترین اعمال برانگیزد.
غررالحکم، ح5022
حدیث (22) امام علی علیه السلام :
(علامة) اَلیمانُ أَن تُؤثِرَ الصِّدقَ حَیثُ یَضُرُّکَ عَلَی الکَذِبِ حَیثُ یَنفَعُکَ؛
(نشانه) ایمان، این است که راستگویی را هر چند به زیان تو باشد بر دروغگویی، گرچه به سود تو باشد، ترجیح دهی.
نهج البلاغه، حکمت458
حدیث (23) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
إِنَّ اللّه عَزَّوَجَلَّ أَحَبَّ الکَذِبَ فِی الصَّلاحِ وَأبغَضَ الصِّدقَ فِی الفَسادِ؛
خداوند عزوجل، دروغی را که باعث صلح و آشتی شود دوست دارد و از راستی که باعث فتنه شود بیزار است.
من لا یحضره الفقیه، ج4، ص353، ح5762
حدیث (24) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَلصِّدقُ طُمَنینَةٌ وَ الکَذِبُ ریبَةٌ ؛
راستگویی [مایه] آرامش و دروغگویی [مایه] تشویش است.
نهج الفصاحه، ح 1864
حدیث (25) امام صادق علیه السلام :
إِنَّهُ قالَ لِبَعضِ شیعَتِهِ ـ عَلَیکُم بِالوَرَعِ وَالاِجتِهادِ، وَصِدقِ الحَدیثِ وَأَداءِ المانَةِ وَالتَّمَسُّکِ بِما أَنتُم عَلَیهِ، فَإِنَّما یَغتَبِطُ أَحَدُکُم إِذا انتَهَت نَفسُهُ إِلی هاهُنا، وَأَومی بِیَدِهِ إِلی حَلقِهِ؛
امام صادق علیه السلام به بعضی از شیعیان خود فرمودند: بر شما لازم است پرهیزکاری و تلاش و راستگویی و امانت داری و چنگ زدن به مذهب خود، زیرا هر یک از شما به هنگام جان دادن، غبطه او را خواهند خورد.
دعائم الاسلام، ج1، ص66
حدیث (26) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
إِن أَحبَبتُم أَن یُحِبَّکُمُ اللّه وَرَسولُهُ فَأَدّوا إِذَا ائتُمِنتُم وَاصدُقوا إِذا حَدَّثتُم وَأَحسِنوا جِوارَ مَن جاوَرَکُم؛
اگر می خواهید که خدا و پیغمبر شما را دوست بدارند وقتی امانتی به شما سپردند رد کنید و چون سخن گویید راست گویید و با همسایگان خود به نیکی رفتار نمایید.
نهج الفصاحه، ح 554
حدیث (27) امام صادق علیه السلام :
اَلمَکارِمُ عَشرٌ ، فَإنِ استَطَعتَ أن تَکونَ فیکَ فَلتَکُن... : صِدقُ الَبسِ ، وَصِدقُ اللِّسانِ ، وَأداءُ الأمانَةِ ، وَصِلَةُ الرَّحِمِ ، وَإقراءُ الضَّیفِ ، وَ إطعامُ السّائِلِ ، وَالمُکافاةُ عَلیَ الصَّنائعِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلجارِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلصّاحِبِ ، وَرَأسُهُنَّ الحَیاءُ؛
مکارم ده تاست : اگر می توانی آنها را داشته باش ... : استقامت در سختی ها، راستگویی، امانتداری، صله رحم، میهمان نوازی، اطعام نیازمند، جبران کردن نیکی ها، رعایت حق و حرمت همسایه، مراعات حق و حرمت رفیق و در رأس همه، حیا.
غررالحکم، ج6، ص441، ح10926
حدیث (28) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
یا عَلیُّ وَلِلعالِمِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: صِدقُ الکَلِمِ وَاجتِنابُ الحَرامِ وَأَن یَتَواضَعَ لِلنّاسِ کُلِّهِم؛
یا علی دانشمند سه نشانه دارد: راستگویی، حرام گریزی و فروتنی در برابر همه مردم.
التوحید، ص127
حدیث (29) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَقرَبُکُم غَدا مِنّی فِی المَوقِفِ اَصدَقُکُم لِلحَدیثِ وَاَدَّاکُم لِلاَمانَةِ وَاوفاکُم بِالعَهدِ وَاَحسَنُکُم خُلقا وَاَقرَبُکُم مِن النّاسِ؛
نزدیک ترین شما به من در قیامت، راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد، خوش اخلاق ترین و نزدیک ترین شما به مردم است.
بحارالأنوار، ج75، ص94، ح12
حدیث (30) امام صادق علیه السلام :
إِنَّ اللّه عَزَّوَجَلَّ لَمْ یَبْعَثْ نَبیّا إِلاّ بِصِدْقِ الْحَدیثِ وَأَداءِ الأَْمانَةِ إِلَی الْبَرِّ وَالْفاجِرِ؛
خدای عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر با راستگویی، و برگرداندن امانت به نیکوکار و یا بدکار.
کافی، ج 2، ص 104، ح 1
حدیث (31) امام صادق علیه السلام :
إِنَّ الصّادِقَ أَوَّلُ مَنْ یُصَدِّقُهُ اللّه عَزَّوَجَلَّ یَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ وَتُصَدِّقُهُ نَفْسُهُ تَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ؛
راستگو را نخستین کسی که تصدیق می کند، خدای عزوجل است که می داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش می کند که می داند راستگوست.
کافی، ج 2، ص 104، ح6
حدیث (32) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
یا عَلیُّ اصْدِقْ وَإِنْ ضَرَّکَ فِی الْعاجِلِ فَإِنَّهُ یَنْفَعُکَ فِی الآجِلِ وَلاتَکْذِبْ وَإِنْ یَنْفَعْکَ فِی الْعاجِلِ فَإِنَّهُ یَضُرُّکَ فِی الآجِلِ؛
ای علی راست بگو اگر چه در حال حاضر به ضرر تو باشد ولی در آینده به نفع توست و دروغ نگو اگر چه در حال حاضر به نفع تو باشد ولی در آینده به ضرر توست.
میراث حدیث شیعه، ج 2، ص 27، ح 65
حدیث (33) امام علی علیه السلام :
اَلصّادِقُ عَلی شَفا مَنْجاةٍ وَکَرامَةٍ وَالْکاذِبُ عَلی شُرُفِ مَهْواةٍ وَمَهانَةٍ؛
راستگو در آستانه نجات و بزرگواری است و دروغگو در لبه پرتگاه و خواری.
نهج البلاغه، خطبه 86
حدیث (34) امام صادق علیه السلام :
لا تَغْتَرّوا بِصَلاتِهِمْ وَلا بِصیامِهِمْ، فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَما لَهِجَ بِالصَّلاةِ وَالصَّوْمِ حَتّی لَوْ تَرَکَهُ اسْتَوْحَشَ ، وَلکِنِ اخْتَبِروهُمْ عِنْدَ صِدْقِ الْحَدیثِ وَأداءُ الأمانَةِ؛
فریب نماز و روزه مردم را نخورید، زیرا آدمی گاه چنان به نماز و روزه خو می کند که اگر آنها را ترک گوید، احساس ترس می کند، بلکه آنها را به راستگویی و امانتداری بیازمایید.
کافی، ج2، ص 104، ح2
حدیث (35) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
إِذا رَأَیْتَ مِنْ أَخیکَ ثَلاثَ خِصالٍ فَارْجُهُ: اَلْحَیاءُ وَالأَْمانَةُ وَالصِّدْقُ؛
هر گاه در برادر (دینی) خود سه صفت دیدی به او امیدوار باش: حیا، امانتداری و راستگویی.
نهج الفصاحه، ح 205
حدیث (36) امام صادق علیه السلام :
مَنْ صَدُقَ لِسانُهُ زَکی عَمَلُهُ؛
هر کس راستگو باشد عملش پاکیزه می شود و رشد می کند.
کافی، ج 2، ص 105، ح 11
حدیث (37) امام علی علیه السلام :
یَبْلُغُ الصّادِقَ بِصِدْقِهِ ما یَبْلُغُهُ الْکاذِبَ بِاحْتیالِهِ؛
راستگو، با راستگویی خود به همان می رسد که دروغگو با حیله گری خود.
غررالحکم، ج 6، ص 471، ح 11006
حدیث (38) امام سجاد علیه السلام :
خَیْرُ مَفاتیحِ الاُمورِ الصِّدقُ وَ خَیْرُ خَواتیمِهَا الْوَفاءُ؛
بهترین شروع کارها صداقت و راستگویی و بهترین پایان آنها وفا است.
بحارالأنوار، ج 78، ص 161
حدیث (39) امام موسی کاظم علیه السلام :
اَداءُ الاَمانَةِ وَالصِّدْقُ یَجْلِبانِ الرِّزْقَ، وَالْخیانَةُ وَالْکَذِبُ یَجْلِبانِ الفَقْرَ وَ النِّفاقَ؛
ادای امانت و راستگویی روزی را زیاد می کند و خیانت و دروغگویی باعث فقر و نفاق می شود.
بحارالأنوار، ج 78، ص 327
حدیث (40) امام علی علیه السلام :
مَنْ تَحَرَّی الصِّدْقَ خَفَّتْ عَلَیهِ المُؤُنُ؛
هر کس صداقت و راستگویی پیشه کند، بار زندگی برای او سبک می شود.
تحف العقول، ص 91
حدیث (41) امام علی علیه السلام :
مَا السَّیْفُ الصّارِمُ فی کَفِّ الشُّجاعِ بِاَعَزَّ لَهُ مِنَ الصِّدْقِ؛
شمشیر بُرّنده در دست شجاع برای او دشمن شکن تر از راستگویی نیست.
شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج20، ص296، ح387
حدیث (42) امام علی علیه السلام :
اَقْبَحُ الصِّدقِ ثَناءُ الرَجُلِ عَلی نَفْسِهِ؛
زشتترین راستگویی، تعریف انسان از خودش میباشد.
غررالحکم، ج 2، ص 388، ح 2942
حدیث (43) امام علی علیه السلام :
اِذا اَحَبَّ اللّهُ عَبْدا اَلْهَمَهُ الصِّدْقَ؛
هرگاه خداوند بندهای را دوست بدارد، راستگویی را به او الهام مینماید.
غررالحکم، ج 3، ص 161، ح 4101
حدیث (44) امام علی علیه السلام :
یَکْتَسِبُ الصّادِقُ بِصِدْقِهِ ثَلاثا:حُسْنَ الثِّقَةِ بِهِ، وَالْمَحَبَّةَ لَهُ، وَالْمَهابَةَ عَنْهُ؛
راستگو با راستگویی خود، سه چیز را به دست میآورد: اعتماد، محبت و شکوه (در دلها).
غررالحکم، ج 6، ص 480، ح 11038
حدیث (45) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
لا تَنْظُروا اِلی کَثْرَةِ صَلاتِهِم وَ صَوْمِهِم وَ کَثْرَةِ الحَجِّ وَالْمَعروفِ وَ طَنْطَنَتِهِم بِاللَّیْلِ، وَلکِنِ انْظُرُوا اِلی صِدْقِ الحَدیثِ وَ اَداءِ الاَمانَةِ؛
به زیادی نماز و روزه و حج و نیکی و وِرد و ذکر شبانه مردم نگاه نکنید، بلکه به راستگویی و امانتداری آنان توجه نمایید.
عیون اخبار الرضا علیه السلام ، ج1، ص 56، ح 197
حدیث (46) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
ثَلاثٌ یَقْبَحُ فیهِنَّ الصِّدْقُ: اَلنِّمیمَةُ، وَ اِخبارُکَ الرَّجُلَ عَنْ اَهلِهِ بِما یَکْرَهُهُ، وَ تَکذیبُکَ الرَّجُلَ عَنِ الخَبَرِ؛
در سه چیز راستگویی زشت است: سخنچینی، خبر ناخوشایند دادن به مردی درباره زن و فرزندش و تکذیب کردن خبر کسی.
خصال، ص 87 ، ح 20
حدیث (47) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
عَلَیْکُمْ بِالصِّدْقِ فَاِنَّهُ مَعَ البِرِّ وَ هُما فِی الْجَنَّةِ وَ اِیّاکُمْ وَالْکِذْبَ فَاِنَّهُ مَعَ الْفُجورِ وَ هُما فِی النّارِ؛
شما را سفارش میکنم به راستگویی، که راستگویی با نیکی همراه است و هر دو در بهشتاند و از دروغگویی بپرهیزید که دروغگویی همراه با بدکاری است و هر دو در جهنماند.
نهج الفصاحه، ح 1976
حدیث (48) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
إِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ أَحَبَّ الْکَذِبَ فِی الصَّلاحِ وَ أبْغَضَ الصِّدْقَ فِی الْفَسادِ؛
خداوند عزوجل، دروغی را که باعث صلح و آشتی شود دوست دارد و از راستی که باعث فتنه شود بیزار است.
من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 353، ح 5762
حدیث (49) امام صادق علیه السلام :
اَلْکَلامُ ثَلاثَةٌ: صِدْقٌ وَکِذْبٌ وَ إِصْلاحٌ بَیْنَ النّاسِ قالَ: قیلَ لَهُ: جُعِلْتُ فِداکَ مَا الاِْصْلاحُ بَیْنَ النّاسِ؟ قالَ: تَسْمَعُ مِنَ الرَّجُلِ کَلاما یَبْلُغُهُ فَتَخْبُثُ نَفْسُهُ، فَتَلْقاهُ فَتَقولُ: سَمِعْتُ مِنْ فُلانٍ قالَ فیکَ مِنَ الْخَیْرِ کَذا وَ کَذا، خِلافَ ما سَمِعْتَ مِنْهُ؛
سخن سه گونه است: راست و دروغ و اصلاح میان مردم به آن حضرت عرض شد: قربانت اصلاح میان مردم چیست؟ فرمودند: از کسی سخنی درباره دیگری میشنوی که اگر سخن به گوش او برسد، ناراحت میشود. پس تو آن دیگری را میبینی و بر خلاف آنچه شنیدهای، به او میگویی: از فلانی شنیدم که در خوبی تو چنین و چنان میگفت.
کافی، ج2، ص 341، ح 16
حدیث (50) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَلصِّدْقُ طُمَأْنینَةٌ وَ الْکَذِبُ ریبَةٌ؛
راستگویی مایه آرامش و دروغگویی مایه تشویش است.
نهج الفصاحه، ح 1864
حدیث (51) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اِنَّ اَشَدَّ النّاسِ تَصْدیقا لِلنّاسِ اَصْدَقُهُمْ حَدیثا وَ اِنَّ اَشَدَّ النّاسِ تَکْذیبا اَکْذَبُهُمْ حَدیثا؛
هر کس راستگوتر است سخن مردم را بیشتر باور میکند و هر کس دروغگوتر است مردم را بیشتر دروغگو میداند.
نهج الفصاحه، ح 591
حدیث (52) پیامبر صلیاللهعلیهوآله :
اَلصِّدقُ طُمَأْنینَةٌ وَ الْکَذِبُ ریبَةٌ ؛
راستگویی [مایه] آرامش و دروغگویی [مایه[ تشویش است.
نهج الفصاحه، ح 1864
حدیث (53) امام علی علیهالسلام :
تَحَرِّی الصِّدْقِ وَ تَجَنُّبُ الْکَذِبِ اَجْمَلُ شیمَةٍ وَ اَفْضَلُ اَدَبٍ؛
راستگو بودن و پرهیز نمودن از دروغ، زیباترین اخلاق و بهترین ادب است.
کافی، ج 8 ، ص 150، ح 132
حدیث (54) امام علی علیهالسلام :
وَ هُوَ خاتَمُ النَّبیّینَ، اَجْوَدُ النّاسِ کَفّا وَ اَرْحَبُ النّاسِ صَدْرا وَ اَصْدَقُ النّاسِ لَهْجَةً وَ اَوْفَی النّاسِ ذِمَّةً وَ اَلْیَنُهُمْ عَریکَةً وَ اَکْرَمُهُمْ عِشْرَةً مَنْ رَآهُ بدیهَةً هابَهُ وَ مَنْ خالَطَهُ مَعْرِفَةً اَحَبَّهُ یَقولُ ناعِتُهُ: لَمْ اَرَ قَبْلَهُ وَ لا بَعْدَهُ مِثْلَهُ؛
او که خاتم پیامبران بود، بخشندهترین، پرحوصلهترین، راستگوترین، پایبندترین مردم به عهد و پیمان، نرمخوترین و خوش مصاحبتترین مردم بود، هر کس بدون سابقه قبلی او را میدید، هیبتش او را میگرفت و هر کس با او معاشرت مینمود و او را میشناخت دوستدارش میشد و هر کس میخواست او را تعریف کند، میگفت: نظیر او را پیش از او و پس از او ندیدهام.
بحارالأنوار، ج 16، ص 190
حدیث (55) ابن شهر آشوب :
کانَ النَّبیّ صلیاللهعلیهوآله قَبْلَ المَبْعَثِ مَوصوفا بِعِشرینَ خَصلَةً مِن خِصالِ الاَنْبیاءِ لَوِ انْفَرَدَ واحِدٌ بِاَحَدِها لَدَلَّ عَلی جَلالِهِ فَکَیْفَ مَنِ اجْتَمَعَت فیهِ؟! کانَ نَبیّا اَمینا، صادِقا، حاذِقا، اَصیلاً، نَبیلاً، مَکینا، فَصیحا، عاقِلاً، فاضِلاً، عابِدا، زاهِدا، سَخیا، کمیا، قانِعا، مُتَواضِعا، حَلیما، رَحیما، غَیورا، صَبورا، مُوافِقا، مُرافِقا، لَمیُخالِطْ مُنَجِّما وَ لا کاهِنا و لا عَیافا؛
رسول اکرم صلیاللهعلیهوآله پیش از مبعوث شدن، بیست خصلت از خصلتهای پیامبران را دارا بودند، که اگر کسی یکی از آنها را داشته باشد، دلیل عظمت اوست؛ چه رسد به کسی که همه آنها را دارا باشد، آن حضرت پیامبری امین، راستگو، ماهر، اصیل، شریف، استوار، سخنور، عاقل، با فضیلت، عابد، زاهد، سخاوتمند، دلیر و با شهامت، قانع، متواضع، بردبار، مهربان، غیرتمند، صبور، سازگار، و نرمخو بودند و با هیچ منجّم (قائل به تأثیر ستارگان)، غیبگو و پیشگویی همنشین نبودند.
